AKSARAY ÇEVRESİNİN COĞRAFİ DURUMU
Aksaray, kuzey ve güney Anadolu dağlarının birbirinden
uzaklaştığı İç Anadolu bölümünün orta Kızılırmak kesimine girer. Kuzey yarım kürede
ekvatordan 37-38 paralelleri, doğu yarım kürede 33-35 meridyenleri arasında yer
alır. Doğuda Nevşehir, Güneydoğuda Niğde, Batısında Konya ve Kuzeyde Ankara ile
Kuzeydoğuda Nevşehir ile çevrilidir. 7722 km2 yüzölçümünde geniş bir alana sahiptir.
Bölgede Hasandağı, Melendiz Dağları ve Ekecik Dağı gibi volkanik dağlar ile
lavların meydana getirdiği platolar vardır. Batıda ise Konya Ovasının büyük bir
kesimi Aksaray sınırları içerisinde kalmaktadır. Melendiz Dağlarından çıkarak Tuz
Gölüne dökülen Uluırmak, geniş bir plato meydana getirmektedir. İlin önemli dağları
Hasandağı (3268), Küçük Hasandağı (3040m.) ve Ekecik Dağı (2033b.)dır. Aksaray’ın
deniz seviyesinden yüksekliği 980m dir.
NÜFUSU
2000 Sayımına Göre:
|
İlçe
Adı
|
Merkez
Nüfus
|
Toplam
Nüfus
|
|
Merkez
|
129.949
|
236.560
|
|
Ortaköy
|
26.965
|
58.873
|
|
Eskil
|
22.125
|
28.952
|
|
Sarıyahşi
|
7.751
|
12.120
|
|
Ağaçören
|
4.983
|
15.869
|
|
Gülağaç
|
4.672
|
26.874
|
|
Güzelyurt
|
3.775
|
16.836
|
|
|
200.220
|
396.084
|
JEOLOJİK YAPISI
İkinci zamanın uzun süren durgunluk dönemini takip eden üçüncü
zaman, birçok orojenik, volkanik hareketlerin olduğu dünyanın fiziki ve biyolojik
görünümünün bugüne süratle yaklaştığı zamandır. Bu zamanda Alp-Himalaya sistemine
giren genç dağlar oluşurken, Türkiye’de bu hareketlerden etkilenerek kuzeyde Karadeniz
Dağları oluşmuş, İç Anadolu fazla etkilenmemiş ve sadece bazı kıvrımlar ve volkanik
hareketler meydana gelmiştir.
Aksaray, İç Anadolu Bölgesinin güney doğusunda, orta Kızılırmak platosunun devamını
teşkil eden ve tersiyerde oluşmuş kalkerli volkan tüflerinin meydana getirdiği arazi
ile Tuz gölü havzasının devamı olan ova üzerine kurulmuştur. Güneyde ve doğuda tersiyerde
oluşmuş volkanik arazi geniş yer tutar.
Volkanik dağların en önemlileri Hasandağı ile Melendiz dağlarıdır. İl merkezinin
kuruluş alanı ise, orta Kızılırmak platosunun Tuz Gölü havzasından ayrıldığı fay
basamağının güneyidir. Bu fay basamağı Melendiz dağlarından gelen ve Tuz Gölüne
ulaşan Uluırmağın biriktirdiği alüvyonlarla, doğusunu çevreleyen platolardan taşınan
alüvyonların birikinti ovası üzerinde kurulur.
BİTKİ ÖRTÜSÜ
Aksaray’ın iklimine bağlı olarak tabii bitki örtüsü, ilkbaharda
yeşeren çayırlar, gelincik, papatya, keven ve diğer vs. otlarla, yaprakları dikensi
bir görünüme sahip, yarı kurakçıl bitkilerdir.
Yazları sıcak ve kurak iklim yapısı hakim olduğundan ilkbaharda yeşeren otlar, sonbaharda
kurur ve arazi bozkır yapısını alır. Hasandağı ve Ekecik Dağları üzerinde meşe koruluklarına
rastlanır. Ayrıca bölgede palamut, alıç, kızılcık, kavak, söğüt, yabani armut ve
meyve ağaçları yanında keven ve deve dikeni çok sık rastlanan bitki türleridir.
SU KAYNAKLARI
Aksaray ve çevresinde iki tip su kaynağına rastlanır. Kuzey ve
doğu bölümünde çok sayıda fay ve vadi kaynakları yer alır. Bunlar Hasandağının kuzeyindeki
vadilerde, melendiz dağlarının batı yamaçları ile eteklerini teşkil eden bölgelerdedir.
Bu kırık kaynaklardan çıkan sular önce gölleri oluştururlar. Göller birleşerek Uluırmağın
kaynağını teşkil ederler. Hasandağı çevresindeki kaynaklar genellikle vadi kaynaklarıdır.
Tuz Gölü ve Konya Ovası bölümünde yer alan kaynaklar ise, daha çok artezyen kuyuları
şeklindedir. Obruk platosunun kuzeyindeki Eskil ve Yenikent Yöresinde ise büngüldek
tipi kaynaklar birleşerek geniş bataklıklar oluştururlar.
GÖLLER
Aksaray’da Türkiye’nin Büyük gölü olan Tuzgölü’nden (400 km.)
başka göl yoktur. Göl çevresi bataklıklarla çevrili olup, bataklık dışında kalan
arazi çoraklaşmıştır. Gölün en derin yeri 1 metreyi geçmez. Deniz seviyesinden yüksekliği
899 m dir.
BAZI İLLER VE TURİSTİK YÖRELERİN AKSARAY’A UZAKLIĞI
NİĞDE - 121 km.
NEVŞEHİR - 75 km.
ANKARA - 225 km.
KONYA - 148 km.
İSTANBUL - 674 km.
İZMİR - 688 km.
ANTALYA - 465 km.
GÜZELYURT - 50 km.
IHLARA - 45 km.
SULTANHANI - 40 km.
HELVADERE - 28 km.
SELİME - 28 km.
AKHİSAR - 11 km.
AKSARAY'DA ETKİNLİKLER
Aksaray-Ihlara Kültür ve Turizm Festivali
(15-21 Temmuz)
22. Aksaray-Ihlara Kültür ve Turizm
Festivali (9-11 Temmuz 2004 tarihlerinde kutlanmıştır.)
Yunus Emre'yi Anma Günleri (Eylül 1.
Hafta)
Somuncu Baba'yı Anma Günü (Eylül 2.
Hafta)
Kaynanalar Günü (15 Haziran)
Saratlı Kültür ve Sanat Etkinlikleri
Festivali (29 Temmuz)
|