 |
Aksaray, kuzey ve güney Anadolu dağlarının birbirinden uzaklaştığı İç Anadolu
bölümünün orta Kızılırmak kesimine girer. Kuzey yarım kürede ekvatordan 37-38 paralelleri,
doğu yarım kürede 33-35 meridyenleri arasında yer alır. Doğuda Nevşehir, Güneydoğuda
Niğde, Batısında Konya ve Kuzeyde Ankara ile Kuzeydoğuda Kırşehir ile çevrilidir.7997
km² yüzölçümünde geniş
bir alana sahiptir.
Bölgede
Hasandağı, Melendiz Dağları ve Ekecik Dağı gibi volkanik dağlarile lavların meydana getirdiği platolar vardır. Batıda ise Konya Ovasının
büyük bir kesimi Aksaray sınırları içerisinde kalmaktadır.
Melendiz Dağlarından çıkarak Tuz Gölüne dökülen Uluırmak, geniş bir plato meydana
getirmektedir. İlin önemli dağları
Hasandağı (3268) ,Küçük Hasandağı (3040m) ve Ekecik Dağı (2033m)’dir.
Aksaray’ın deniz seviyesinden yüksekliği
980 m’dir
Arazinin Jeolojik Yapısı
İkinci zamanın uzun süren durgunluk dönemini takip eden üçüncü
zaman birçok orojenik, volkanik hareketlerin olduğu dünyanın fiziki ve biyoloji
görünümünün bugüne süratle yaklaştığı zamandır. Bu zamanda Alp-Himalaya sistemine
giren genç dağlar oluşurken, Türkiye’de bu hareketlerden etkilenerek kuzeyde Karadeniz
Dağları oluşmuş, İç Anadolu fazla etkilenmemiş ve sadece bazı kıvrımlar ve volkanik
hareketler meydana gelmiştir.
Aksaray, İç Anadolu Bölgesinin güney doğusunda, Orta Kızılırmak platosunun devamını
teşkil eden ve tersiyerde oluşmuş kalkerli volkan tüflerinin meydana getirdiği arazi
ile Tuz Gölü havzasının devamı olan ova üzerine kurulmuştur. Güneyde ve doğuda tersiyerde
oluşmuş volkanik arazi geniş yer tutar. Volkanik dağların en önemlileri Hasandağı
ile Melendiz Dağlarıdır. İl merkezinin kuruluş alanı ise orta Kızılırmak platosunun
Tuzgölü havzasından ayrıldığı fay basamağının güneyidir. Bu fay basamağı Melendiz
Dağlarından gelen ve Tuz Gölüne ulaşan Uluırmağın biriktirdiği alüvyonlarla, doğusunu
çevreleyen platolardan taşınan alüvyonların birikinti ovası üzerindedir.
Bitki Örtüsü
Aksaray’ın iklimine bağlı olarak tabii bitki örtüsü, ilkbaharda yeşeren
çayırlar, gelincik, papatya, keven ve diğer vs. otlarla, yaprakları dikensi bir
görünüme sahip, yarı kurakçıl bitkilerdir. Yazları sıcak ve kurak iklim yapısı hakim
olduğundan ilkbaharda yeşeren otlar, sonbaharda kurur ve arazi bozkır yapısını alır.
Hasandağı ve Ekecik Dağları üzerinde meşe koruluklarına rastlanır. Ayrıca bölgede
palamut, alıç, kızılcık, kavak, söğüt, yabani armut ve meyve ağaçları yanında keven
ve deve dikeni çok sık rastlanan bitki türleridir.
Su Kaynakları
Aksaray ve çevresinde iki tip su kaynağına rastlanır. Kuzey ve doğu bölümünde çok
sayıda fay ve vadi kaynakları yer alır. Bunlar Hasandağının kuzeyindeki vadilerde,
melendiz dağlarının batı yamaçları ile eteklerini teşkil eden bölgelerdedir. Bu
kırık kaynaklardan çıkan sular önce gölleri oluştururlar. Göller birleşerek Uluırmağın
kaynağını teşkil ederler. Hasandağı çevresindeki kaynaklar genellikle vadi kaynaklarıdır.
Tuz Gölü ve Konya Ovası bölümünde yer alan kaynaklar ise daha çok artezyen kuyuları
şeklindedir. Obruk Platosunun kuzeyindeki Eskil ve Yenikent yöresinde ise büngüldek
tipi kaynaklar birleşerek geniş bataklıklar oluştururlar.
Göller
Aksaray’da Türkiye’nin 2.büyük gölü olan Tuz gölünden (2400 km²) başka
göl yoktur. Göl çevresi bataklıklarla çevrili olup, bataklık dışında kalan arazi
çoraklaşmıştır. Gölün en derin yeri 1 metreyi geçmez. Deniz seviyesinden yüksekliği
899 m’ dir.
|
|
Geri dön
|
|
|